Da li je otkriven prirodni ekstazi!

Ratko Martinović piše o južnoafričkoj kanni.

Kanna ili Sceletium tortuosum je tradicionalna šamanska biljka iz Južne Afrike, a u centar pažnje došla je nakon naučnih studija iz 2015. i 2021. godine.

Mesembriantemum (Sceletium) je sukulent, odnosno biljka koja skladišti vodu u svojim listovima, stabljikama ili korenu, što joj omogućava da preživi u inače surovim uslovima. Najpoznatiji predstavnici su kaktusi, agava i aloja. Naziv kanna (channa, kougoed) odnosi se na još jednu specifičnost biljke – žvakanje kao idealan način konzumiranja. Lovci-sakupljači (Khoisani) je koriste desetinama hiljada godina, a pored žvakanja, često se pije kroz čaj, gel, tinkturu ili se šmrka i puši.

Usmena predanja navode da se koristila za poboljšanje raspoloženja, izoštravanje boja i oblika u mraku, ekstrasenzornu percepciju, otklanjanje anksioznosti, lečenje PTSP-a i euforije.

S obzirom na to da su pomenuti efekti slični nekim već dobro poznatim supstancama, Kannu je podvrgnuta naučnom istraživanju. Prvo, 1957. godine, izolovan je i sintetisan aktivni alkaloid Mesembrin, i odmah su primećeni njegov analgetski i antianksiozni potencijal, kao i antidepresivna svojstva. Ali do 2015. godine pretpostavljalo se da je isključivo selektivni inhibitor ponovnog preuzimanja serotonina i slabiji inhibitor fosfodiesteraze, poput klasičnih sintetičkih antidepresiva.

Ovi nalazi bili su u direktnoj suprotnosti sa svedočenjima potrošača koji su efekte više poistovećivali sa supstancama za zabavu nego sa lečenjem depresije. Nova studija (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26615766/) dokazala je dodatni element delovanja, ne sekundarni već primarni – mesembrin je sredstvo koje oslobađa monoamine. I vezano za prethodno utvrđene mehanizme, ukupni efekat je bliži MDMA i mefedronu nego amfetaminima ili metamfetaminu. Jednostavno rečeno, otkriven je prirodni „ekstazi“.

Nakon žvakanja ili mešanja ekstrakta sa tečnošću, Kanna povećava vašu pažnju, pamćenje, ublažava stres, poboljšava raspoloženje, povećava euforiju… I sve to u roku od pola sata sa trajanjem do 2-3 sata, u zavisnosti od doze. Što takođe može dodati klasične MDMA efekte jednačini kao što su empatija, toplina, bolja percepcija prostora i zvuka, i ono što studija navodi da su daleko manje posledice od konkurentskih supstanci, ako ih uopšte ima.

Problem potencijalno leži u kombinaciji Kanne sa drugim supstancama i povećanom nivou serotonina. Kanna se može legalno kupiti u smartšopovima širom Holandije u obliku žvake i praha (ekstrakta) i samo se preporučuje da se korisnik informiše o dozi pre doziranja. Lično bih je kategorisao kao kombinaciju stimulansa i empatogena sličnih mefedronu (katinoni), tako da konzumaciju takođe treba prilagoditi takvim subjektivnim efektima.

IZVOR: Mixmagadria